”Grad dozvoljava da uživamo u ljudskoj raznovrsnosti, da se divimo jedni drugima, gde god se sreli”, Đerđ Konrad

Oktobar je sajamski mesec pa će zato tokom celog meseca trajati akcija:

5 knjiga domaće proze za ukupno 2000 din, kao i 5 knjiga poezije (Džejms Mec, Andreas Unterveger, Petros Stefaneas, Aleksandar Mitrović i Šimon Cubota) po istoj ceni od 2000 din, 4 knjige brilijantne prevodne književnosti (dve Pesoine knjige, Rene Vivijen i Frederik Marijat) za ukupno 1500 din, kao i komplet od 3 knjige proznih zapisa o Beogradu i Beču (Karapazar i druge dorćolske priče, Pojmovnik Beograda i Beč za naše) po istoj ceni. Poručite putem imejla, poruke na Instagramu ili Fejzbuku.

Naša izdanja možete potražiti u Delfima – prodajna mesta Knez, SKC, hotel Meriot i Vuk na Bulevaru, zatim u Booki, Beopolisu, Makartovoj knjižari u Čumićevom sokačetu, Urban books u Njegoševoj, kao i na online knjižari Roman, gde postoji opcija dostave za 60 minuta! Takođe distribuisani smo u knjižari Most u Novom Sadu. Čitamo se!

Karapazar i druge dorćolske priče

e-knjiga dostupna na: https://www.novinarnica.net/knjiga/2160/karapazar-i-druge-dorcolske-price

Zbornik priča smeštenih u najstarijem delu Beograda, 10 različitih autorskih glasova.

O Dorćolu pišu, svako na svoj način i u svom interpretativnom tonu: Mihajilo Vitezović, Bojana Nikoletić, Miroslav Stamenković, Tamara Babić, Emira Larson, Maja Belegišanin, Ladislav Varga, Živojin Ivković, Dijana Smajlagić i Ratko Gajger.

,,Svaki deo grada zaslužuje svoju knjigu. Na hiljade različitih priča kojima smo možda koračali. Ova zbirka priča pruža tačno to: tanano prelamanje svetla u izlogu omiljene prodavnice u kraju, tuđu uspomenu koja je možda tvoja. Svako ko živi u bilo kom delu bilo kog grada zaslužuje knjigu o jutru sa prozora.”

Rekla je o knjizi Ana Marija Grbić, novinarka kulture na Radio Beogradu, pesnikinja i urednica književnih večeri ARGH

Edicija: nePROZAično

ISBN 978-86-902369-1-6

рсд700.00 рсд600.00
Quick View
Add to cart

u pripremi: Slika žene u ratnom diskursu

PREDGOVOR

Slika žene u ratnom diskursu  istražuje uloge žena u godinama rata, dužnosti koje su one preuzimale, figure žena u ratnoj propagandi kao i identitete i borbe koji su im svesno dodeljivani. Poglavlja u knjizi prate jedno drugo prema geografskim područjima i ređaju se od zapada ka istoku.

Prvi članak poglavlja o Severnoj Evropi i Americi obrađuje temu jakog uticaja Prvog svetskog rata na sve aspekte života engleskih žena, od borbe za pravo glasa vođene na ulicama do dojenja dece u svojim kućama. Možda i najradikalnija promena u životima žena, bilo je to što su postale uključene u poslovni život. Rat je engleski narod podelio na dva dela, na vojni i građanski front. Front je imao potrebu za muškarcima a građanski front za ženama. Žene su se odazvale na poziv muškaraca u pomoć. Ali je prelazak žena u javni život bio mučan. U glavama mnogih muškaraca one su bile privremeni radnici i nakon što se rat završi vratile bi se svojim kućama, odnosno tamo gde pripadaju. Međutim, za žene je izlazak u javnost bio važna prekretnica. Štaviše, žene su smatrale da će trud koji budu pokazale u godinama rata doprineti njihovom zahtevu za pravo glasa. Uticaj rata na ostvarivanje prava glasa žena dugo je bio predmet rasprave između muškaraca istoričara i pristalica feminizma.

Prema mišljenju mnogih feminista, možda čak i jedini razlog tome što se jednako pravo glasa vezuje samo za akcije koje su žene sprovodile u godinama rata je to što muškarci nisu želeli da prihvate borbu žena. Obe strane su iz svoje perspektive posmatrale odnos između rata i ostvarivanja jednakosti prava glasa. Ostvarivanje prava glasa nije bilo ni prirodan proces kako to kažu žene, niti nagrada rata, kako tvrde muškarci.

U drugom članku ovog poglavlja diskutuje se o slici žene u ratnoj propagandi Sjedinjenih Američkih Država. Posteri su veoma važna oruđa koja rasvetljavaju period u kome su objavljena jer posteri poseduju značajne karakteristike kao što je oslikavanje duha vremena, stila autora i, ako govorimo o političkim posterima, oslikavanje strepnji političara tog perioda. Propagandni posteri Drugog svetskog rata imaju posebnu važnost po tom pitanju. Razlog tome je što se propagandni posteri ovog perioda obraćaju širokim narodnim masama sa različitim ciljevima i što su postali oruđa sa veoma jakom moći ubeđivanja za taj period. Ta karakteristika se jasno vidi i na posterima koji su pripremani od strane Sjedinjenih Američkih Država kao jednog od važnih aktera Drugog svetskog rata jer se ti posteri obraćaju ženama, muškarcima, pa čak i deci. Kada iz te skupine izdvojimo žene, čini se mogućim da u tri odeljka izanaliziramo predstavu žene na propagandnim posterima. U prvom odeljku su žene koje su pozivane da budu radna snaga i podsticane da obavljaju „muške poslove” kako bi nadomestile prazninu koja je nastala jer su muškarci otišli u rat. To su muškobanjaste žene i dugo su uzrokovale društvene promene radikalno prkoseći rodnim ulogama tog vremena. U drugom odeljku se opet može govoriti o ženama koje su pozivane da budu radna snaga ali ove žene su podsticane da preuzmu dužnosti koje bi imale sekundarni doprinos ratu, kao što su stenografija i nega bolesnika, za razliku od prve kategorije koja je pozivana da preuzme poslove u industrijskom ili zanatskom sektoru, koje su pre obavljali muškarci. Predstava ove žene je, opet za razliku od prve kategorije, naslikana kao privlačna, negovana, lepa žena sa lepim osmehom i pokušala se poslati poruka da doprinos ratu neće uzdrmati njihove tradicionalne rodne uloge i da one neće izgubiti ništa od svoje ženstvenosti. Na kraju treba govoriti o ženama od kojih se tražilo da pomognu u ratu iz „kućnog fronta”. Predstave ovih žena, za razliku od druge dve, nisu pozivane na aktivnu radnu snagu već su pozivane da pomognu ratu doprinosima koje mogu da obavljaju kod kuće. Njima su bili upućivani zahtevi kao što su konzerviranje hrane i štednja novca. Izgled ovih žena je tradicionalni tip domaćice koji odgovara ulozi supruge i majke.

Prvi članak poglavlja Žene na Sredozemnom moru posvećen je jednom od najčuvenijih imena u Evropi, Dolores Ibaruri  „La Pasionara” i njenim govorima iz perioda Španskog građanskog rata. Zajedno sa Drugom Španskom Republikom koja je proglašena u Španiji 1931. godine, napustila je život unutar kuće na koji su žene bile osuđene i počela je da se upliće u život zajednice. Kako je država počinjala polako da se industrijalizuje, ženama, koje su do tada bile izložene diskriminaciji u patrijarhalnom sistemu, određene su nove uloge, uključile su se u proizvodnju, politiku i javni život. Naročito su radnički pokreti postali uzrok tome da žene zahtevaju jednakost i politička prava. Zahtevano pravo na obrazovanje, jednaki uslovi rada i najvažnije, pravo glasa, ženama su predstavljeni zajedno sa republikom.

Izbijanjem građanskog rata, uloga žena u ratu se određivala prema upravi stranke kojoj su pripadale. Prema tome, dok su žene koje su podržavale falangističku stranku više pružale podršku iza fronta, one koje su pripadale republikanskoj strani su lično ratovale na frontu. Među ovim ženama važno mesto zauzima „La Pasionara” Dolores Ibaruri, poznata kao majka radničke klase, koja je preuzela ulogu katalizatora u političkom smislu. Dolores Ibaruri, poznata, ne samo u Španiji već i na međunarodnom nivou, na najbolji način predstavlja ulogu republikanske žene u borbi koja se vodila protiv fašizma. Dolores Ibaruri koja potiče iz porodice rudara, branila je prava radnika od svoje mladosti, pisala je tekstove na tu temu i zbog toga je bivala hapšena. Nakon komunističke radničke partije postala je nadležna na najvišem rangu u Komunističkoj partiji Španije, i kako bi zaustavila fašističku okupaciju 19. juna 1936. svojim sugrađanima je izgovorila reči: No pasaran! (Neće proći!), koje će kasnije postati slogan svih pobunjenika.

U drugom delu ovog poglavlja ustupa se mesto izučavanju ženske figure u romanu jedne od spisateljica neorealističke tendencije u Italiji, Natalije Ginzberg, pod naslovom Sva naša juče (1952). Najpre se zastaje na ulozi žene u periodu od fašističkog režima do Drugog svetskog rata sa ciljem da se definiše istorijska i društvena okosnica dela, a u nastavku se prelazi na izučavanje figure i uloge žene u kratkim pričama neorealističkih tendencija (1847–1960). Tu će se dati prostor ličnosti i opažanjima Natalije Ginzberg koja se smatra jednom od najvažnijih stvarateljki italijanskih kratkih priča u periodu Drugog svetskog rata, nakon ovih poglavlja koja imaju svojstvo uvoda, radiće se analiza načina pripovedanja u romanu Sva naša juče koji naročito brani ženske likove i čija se radnja dešava između poslednjih godina fašističkog perioda i Drugog svetskog rata. Počevši od izotopa koji oblikuju likove u romanu, posebno će se zastati na ulozi glavnih ženskih likova u okviru narativne strukture romana. U našim radovima koje ćemo ostvariti u tom kontekstu prikazaće se analiza toga kakvu je sliku o ženama koje su proživele iskustvo rata i fašističke diktature stvorila Natalija Ginzberg koja se nekoliko puta na diskutabilan način približava feminističkom pokretu.

U trećem poglavlju knjige—Žene Balkana i u prvom članku poglavlja Bolno iskustvo istražuju se ratna iskustva bosanskih žena. Pokušaj da se protivnička grupa, ili neka druga skupina koja je na meti, pod određenim uslovima primora da se povinuje želji grupe koja poseduje oružje a uz upotrebu sile, naziva se udarom. Ako su u udaru suprotstavljene strane države, dostizanjem većih razmera, udar se karakteriše kao rat. Ratno pravo, kao grana Međunarodnog prava je jasno definisalo garantovanje zaštite i posebnih prava ratnim zarobljenicima i civilnom stanovništvu u slučajevima rata i udara. Uprkos tome, civilno stanovništvo je bilo pod dugotrajnim uticajima ratova i udara.

Primer Bosne, specifično za civilno stanovništvo pada u oči kao jedan od primera gde su žene najviše bile pod uticajem rata i napada. Bosanske žene su tokom tri godine konstantno i sistematički bile izložene seksualnom i fizičkom nasilju, i to nasilje se upotrebljavalo sa svrhom etničkog čišćenja.

U ovom članku će se ukratko obraditi rat u Bosni, jedan od najvećih sukoba posle Hladnog rata i zadržaće se na fizičkom i seksualnom nasilju sprovođenom nad ženama koje su prave žrtve ove borbe.

Drugi rad u ovom poglavlju iz drugačije perspektive obrađuje situaciju u Bugarskoj pre i posle Drugog svetskog rata i njihove načine da izađu iz tih situacija, diskutujući o tome kako su se bugarske žene pobunile da bi spasile svoju državu. Specifična karakteristika oslobađanja Bugarske je to što su udružene žene želele da se priključe ratu i što su ostvarile tu želju uprkos svim suprotstavljanjima. Ne dovodi se u pitanje njihov doprinos pobedi koju je Bugarska odnela. Tu vidimo junaštvo koje su žene pokazale u prvim redovima fronta, bitku koju su vodile kako bi osvojile rat, i pobede koje su ostvarile kao rezultat svega toga. A nesumnjivo najvažnija od tih pobeda je to što su zakonskom odredbom 1944. godine dobile jednaka prava sa muškarcima uz pokret Otadžbinski front (Bg: Отечествен фронт, OФ) i faze koje su se desile kasnije. Osim toga, treba predstaviti mogućnosti i dodatna prava koja je Bugarska komunistička stranka (Българска Комунистическа Партия) pružila ženama.

U poglavlju Osmanske žene istražuju se faktori koji su bili vodeći po pitanju žene i politike za vreme Prvog svetskog rata i nakon toga, i koji su ženama omogućili da napreduju u političkom smislu toliko da bi mogle da osnuju stranku uprkos tome što nisu mogle da se uključe u društveni život. Jedna od ovih ženskih vođa bila je Nezihe Muhitin. Primer političke borbe za pravo ličnosti i korišćenje tog prava koji su davale Nezihe Muhitin i njene pristalice je u smislu prikazivanja koliko je visoka snaga ženske borbe postao uzor i mnogim ženama u svetu koje su vodile ili želele da vode borbu za ličnost a ne samo turskim i osmanskim ženama. Rad će se u tom kontekstu sastojati iz tri dela. Prvi odeljak izučava mesto i uticaje žene u društvu u poslednjim godinama Osmanske države, drugi odeljak izučava važnost nastanka Ženske narodne stranke dok je trajao Prvi svetski rat za upravljanje političkom istorijom a u trećem se izučava kako je politička borba za prava koja se pojavila tokom Prvog svetskog rata rezultirala imenom „stranka“ za vreme Rata za oslobođenje i posle toga.

Problem današnjice: Poglavlje pod naslovom Primer sirijskih žena se dotiče prikazivanja načina života sirijskih žena u Turskoj nakon rata, u medijima. Prema J.W. Skotu, postoje četiri međusobno povezana nivoa društvenog roda kao elementa kolektivizma i stvaranja moći: kulturološki simboli koji imaju različite i vrlo često suprotstavljene predstave, normativni pojmovi koji određuju granice simboličkih značenja i metaforičkih mogućnosti, društvene institucije i subjektivni identitet. Na čelo ovih društvenih institucija dolazi politika i o ratu kao jednom od oblika manifestovanja politike se ne može razmišljati izvan okvira rodnog režima, nasuprot viđenjima većine istoričara tradicije i politikologa.

 

Quick View
Read more